Openbaar vervoer en Auto

Openbaar vervoer

Het openbaar vervoer in Zwitserland is goed georganiseerd en punctueel. Het is mogelijk om vrijwel overal te komen en treinstations zijn vaak ook in dorpen aanwezig. Afhankelijk van de locatie zijn er treinen, trams, bussen op brandstof, aardgas of elektriciteit, evenals boten en gondels.

Veel Zwitsers, vooral in steden als Zürich, beschikken niet over een auto. Dit komt onder andere door de kwaliteit van het openbaar vervoer en de beperkte parkeermogelijkheden. In sommige gebieden, zoals een gedeelte van Sihl in Zürich, zijn auto’s formeel niet toegestaan.

Het OV is betaalbaar, vooral met een ‘Halbtax’-abonnement.

Halbtax

Zo’n Halbtax geeft je 50% korting op het volledige openbaar vervoer en kost 170 CHF (in het eerste jaar 190 CHF).

Even een voorbeeld :

Een retour Zürich Hauptbahnhof naar Basel Hauptbahnhof kost 72 CHF. De afstand is ongeveer 82 km.

Met een Halbtax-abonnement kost dat kaartje je de helft, dus 36 CHF.

Als je dat vergelijkt met een vergelijkbaar traject in Nederland, bijvoorbeeld ’s-Hertogenbosch CS – Amsterdam CS voor € 41, dan zie je nauwelijks verschil.

De kosten van je halbtax heb je er heel snel uit, en als je de brandstof van je auto en parkeerkosten meerekent, is het OV voordeliger. Het wordt natuurlijk anders als je met meer personen onderweg bent.

GA (Generalabonnement)

Mocht je nou heel veel onderweg zijn in Zwitserland en wil je het OV gebruiken, dan is wellicht een GA (Generalabonnement) een oplossing voor 3995 CHF per jaar.

Ben je ouder dan 60 (vrouw) of 65 (man), dan kost zo’n kaart 3000 CHF.

Ter vergelijking:

  • Een NS Jaarkaart (flex) kost € 400 per maand.
  • Dat maakt Zwitserland voordelinger.

Praktische tips

Let overigens goed op, hier een paar praktische tips:

  • De kosten van je OV abonnement zijn aftrekbaar van je belastingen in Zwitserland
  • In de bus mag je niet eten en drinken, in de trein is dat geen probleem
  • Zorg ervoor dat je het vervoersbewijs op orde hebt voordat je in een bus, tram of trein stapt
  • Zelfs 15 seconden te laat kan je een forse boete opleveren (100 CHF is niet vreemd)
  • Blijf op de route die op je vervoersbewijs is aangegeven
  • Wil je op de plek van bestemming gebruik maken van tram of bus dan zou het kunnen zijn dat je een toeslag kaartje daarvoor moet kopen
  • Net zoals in Nederland kun je gecontroleerd worden door herkenbaar personeel van het OV bedrijf, maar ook door controleurs in burger
  • Een retourkaartje is 24 uur geldig
  • Een vervoersbewijs kopen kan je op elke bushaltestelle, treinstation of via een App
  • SBB Mobile is een voorbeeld van zo’n app
  • Gemeentes hebben vaak een dagkaart voor de trein, en dat vervoersbewijs kost ergens tussen de 40 en 50 CHF
  • Je mag met die dagkaart door heel Zwitserland reizen
  • Het is niet zeker dat je die dagkaart kunt kopen want het aantal kaarten dat door de gemeente ter beschikking wordt gesteld is beperkt

Dit is nou echt super

Als je na middernacht nog bijvoorbeeld vanuit Zürich naar je adres in een andere stad of dorp moet, rijden er nachttreinen en nachtbussen! Een toeslag van 5 CHF per kaartje. Vaak is er zelfs security aanwezig ’s avonds en ’s nachts, wat jou of je kinderen een superveilig gevoel geeft. En het OV is heel punctueel; 3 minuten vertraging wordt al als een echte vertraging gezien.

Je Zwitserse kenteken, CH-Sticker

Je Zwitserse kenteken, CH-Sticker

  • Zonder deze sticker kunnen in het buitenland hoge boetes worden opgelegd. Zwitserland integreert de landcode namelijk niet direct in de kentekenplaat, in tegenstelling tot EU-landen. 
  • De sticker moet duidelijk zichtbaar zijn aan de achterkant van het voertuig en dient ter identificatie van het land van registratie volgens het Verdrag van Wenen; zonder deze sticker kunnen in het buitenland hoge boetes worden opgelegd.
  • De CH-sticker is in Zwitserland verplicht voor motorvoertuigen die naar het buitenland reizen.

Hoe zien die platen eruit?

  • Een kleine plaat voor de voorkant en een grote voor de achterkant (net als in Nederland).
  • Je tijdelijke kentekenplaten of je Nederlandse kentekenplaat worden ingehouden.
  • De plaat voor de achterkant vervang je ter plekke.

Adapter

  • Indien je een auto uit Nederland of Duitsland hebt, zul je een adapter moeten kopen omdat de bumper voor gaten heeft voor de bevestiging van de grote plaat.
  • Met een adapter zie je dat niet meer, en die adapter heeft een ruimte waarin de kleine Zwitserse kentekenplaat past.
  • Deze adapter koop je bij een bouwmarkt of je bestelt hem bij Fruugo Schweiz (kost ongeveer 10 CHF)
  • Mocht je de adapter niet direct hebben, leg dan de kentekenplaat zo zichtbaar mogelijk op je dashboard.
  •  

Nederlandse auto

Als je een Nederlandse auto hebt:

Meld je auto af bij het RDW in Nederland

Parkeren

Parkeren op eigen plek

Een eigen parkeerplek bij je appartement of woning zul je moeten betalen. Voor een plek buiten reken je op 50 tot 80 CHF per maand, en in de parkeergarage (vaak onder het appartementgebouw), dat noemen ze hier een ‘Einstellplatz’, betaal je al heel gauw 150 CHF per maand of meer. Mocht je op zoek gaan naar een appartement, neem de parkeerplek zeker mee! Bekijk de Einstellplatz: is hij groot genoeg (veel plakken zijn erg klein – zeker in oudere gebouwen)? Kan ik een eventuele bocht in of uit de garage probleemloos nemen zonder een groot risico op een flinke kras?

Parkeren op straat

In Zwitserland is parkeren op blauw gemarkeerde parkeerplaatsen (blauwe zone) van maandag tot en met zaterdag van 8:00 tot 19:00 uur gratis met een parkeerschijf, voor maximaal 1 uur (vaak verlengbaar tot 14:30 uur met de zogenaamde ‘lunchpauze-regel’). ‘s Nachts en op zondagen/feestdagen is parkeren vaak onbeperkt.
Geel gemarkeerde parkeerplaatsen in Zwitserland zijn over het algemeen privé-eigendom of eigendom van bedrijven (bijvoorbeeld huurders, klanten of werknemers) en dus niet openbaar. Parkeren zonder geldige vergunning is verboden en kan leiden tot hoge boetes (vanaf CHF 40), administratiekosten of zelfs het wegslepen van het voertuig.
Wit gemarkeerde parkeerplaatsen voor betaald parkeren.  Je betaalt meestal bij een parkeerautomaat of met apps zoals EasyPark, Parkingpay, SBB P+Rail of TWINT en let goed op de borden en markeringen, want boetes zijn snel verdiend!
In veel gemeenten kun je een ‘Anwohner Parkbewilligung’ kopen. Dat kost je vanaf 30 CHF per maand, afhankelijk van het kanton en de gemeente.

Winterbanden en sneeuwkettingen
Er is geen landelijke verplichting om op winterbanden te rijden: er is geen algemene wet die winterbanden voorschrijft, maar je moet je voertuig wel altijd ‘rijtechnisch’ in orde hebben. Maar… Als je bij sneeuw of ijs op zomerbanden rijdt en een ongeval veroorzaakt, kan je (mede)aansprakelijk worden gesteld, ook als het niet aan jou ligt.
Er zijn lokale verplichtingen die afwijken van de landelijke verplichtingen. In berggebieden kunnen borden het gebruik van winterbanden of sneeuwkettingen verplichten (een rond, blauw bord).
Sneeuwkettingen zijn verplicht bij een blauw verkeersbord, maar ook handig om mee te nemen voor onverwachte gladheid op bergpassen, en verwijder ze zodra het kan. 4 mm profieldiepte is sterk aanbevolen voor winterbanden voor voldoende grip.

Verkeersboetes
Er gaan broodje-aapverhalen de ronde dat boetes in Zwitserland voor verkeersovertredingen een deel van je salaris vormen.
Dat is per definitie niet correct! Dit is een kleine samenvatting:
Verkeersboetes in Zwitserland zijn streng en afhankelijk van de overtreding en locatie, met vaste bedragen voor lichte overtredingen (bv. CHF 40-120 voor lichte snelheidsovertredingen) en inkomensafhankelijke boetes voor zware overtredingen (bv. >25 km/u te hard), die kunnen oplopen tot tienduizenden euro’s en leiden tot rijontzegging. Andere boetes zijn o.a. doorgetrokken streep-/inhaalverbod (vanaf CHF 250), mobiel gebruik (CHF 100), geen gordel (CHF 60) en geen vignet (CHF 200). Zoals je ziet, zijn de boetes voor het gebruik van je mobiel en het niet dragen van de gordel lager dan in Nederland.

Ongeval op de snelweg: Breng uzelf in veiligheid! Bel de politie op 117.
Bij gewonden: Bel de ambulance op 144.
In geval van brand of explosie: Bel de brandweer op 118

In andere gevallen (niet op de snelweg) : Hetzelfde als in Nederland, maak wel foto’s en bel de politie als het kenteken van de tegenpartij niet uit de EU of Zwitserland is

MFK (APK in Nederland)

Net zoals in Nederland moet je auto in Zwitserland regelmatig worden gekeurd. Hier heet dat MFK Prüfung. MFK betekent MotorFahrzeugKontrolle.

Dat gebeurt niet in een garage die die keuring mag doen (in Nederland ‘APK-keuringsstation’), maar in Zwitserland door het Strassenverkehrsamt (dienst Wegverkeer) zelf. En ze zijn streng!!

  • De eerste keuring vindt plaats na 5 jaar
  • Daarna na 3 jaar
  • Vervolgens om de 2 jaar

Je ontvangt een uitnodiging van Strassenverkehrsamt.

  • Ben op tijd! Ook hier geldt de punctualiteit
  • De auto moet schoon zijn, inclusief motorruimte
  • Laat de auto controleren (Vorprüfung) bij een garage
  • MFK Prüfung: 60 – 80 CHF
  • Vorprüfung inclusief reinigen: 170 CHF

Je krijgt een rapport met:

  • Wat gerepareerd moet worden
  • Voor welke datum

Na reparatie meldt de garage dit bij Strassenverkehrsamt.

Verzekeringen in Zwitserland – ziektekosten- en aansprakelijkheidsverzekering

Rijbewijs omruilen

Als je in Zwitserland immigreert, moet je je Nederlandse rijbewijs omruilen voor een Zwitsers rijbewijs.

Dit doe je bij het Strassenverkehrsamt

Dit moet binnen 12 maanden na inschrijving

Het is Aanbevolen meteen een Internationaal rijbewijs aan te vragen. 
Neem als je je Nederlandse rijbewijs gaat omruilen je Nederlandse rijbewijs, een pasfoto en je B of C vergunning mee. 
Voor het aanvragen van je internationaal rijbewijs neem je, naast je rijbewijs eveneens je B of C vergunning en een pasfoto mee. 

Rijbewijs halen in Zwitserland

Stappen om je rijbewijs te halen (auto/motor)

  1. Aanvraag indienen: Vul het aanvraagformulier voor een leerlingrijbewijs of rijbewijs in en dien het in bij de verkeersdienst (Strassenverkehrsamt) van je woonkanton (vaak persoonlijk, soms online).
  2. Oogtest: Laat je ogen testen door een opticien.
  3. EHBO-cursus: Volg een EHBO-cursus (verplicht voor de meeste categorieën).
  4. Theorie-examen: Sla voor het theorie-examen bij de verkeersdienst (dit leidt tot een leerlingrijbewijs).
  5. Rijlessen en praktijkexamen: Neem rijlessen tot je klaar bent voor het praktijkexamen. Na het behalen van je praktijkexamen ontvang je een voorlopig rijbewijs.
  6. Vervolgopleiding (WAB-Kurs. WAB betekent Weiter AusBildung): Volg een WAB-cursus binnen 12 maanden na het behalen van je praktijkexamen.
  7. Volledig rijbewijs: Je ontvangt je volledige rijbewijs per post na het voltooien van de WAB-cursus.
Wonen en werken in Zwitserland – gids voor woning en werk

WAB cursus informatie

  • Basisopleiding: De WAB-cursus bouwt voort op de basisopleiding die werd afgerond bij het behalen van het voorlopig rijbewijs.
  • Duur: De cursus duurt een hele dag (ongeveer 7 uur).
  • Inhoud: De cursus combineert theoretische en praktische oefeningen om de rijvaardigheid te verbeteren.
  • Doel: Het hoofddoel is het herkennen en voorkomen van gevaarlijke verkeerssituaties, het vergroten van de persoonlijke veiligheid en het optimaliseren van het rijgedrag.
  • Vervoer: Deelnemers kunnen hun eigen auto meenemen; een huurauto kan ook geregeld worden

Autobahnvignet

Je dient elk jaar een vignet te kopen voor het gebruik van de snelweg. Dat kan een sticker zijn, die je bij elk tankstation kan kopen vanaf 1 december, of je koopt het electronisch- dan is je kenteken geregistreerd. Het vignet is geldig van 1 december tot en met 31 januari op het jaar erna. De website voor het eVignet is

Zebrapaden

Zebrapaden zijn er in overvloed, soms zelfs elke 50 meter. Let op dat je je hoffelijk gedraagt en als een voetganger zelfs maar aanstalten maakt om over te willen steken stop dan. De boete kan zelfs 400 CHF zijn en je kunt worden gedagvaard.

Radar waarschuwing verboden

In Zwitserland is het gebruik van radardetectie-apparatuur en apps die waarschuwen voor flitspalen verboden, zelfs als ze zijn uitgeschakeld; overtreders riskeren een boete van minimaal 200 CHF (ongeveer €216) plus inbeslagname van het apparaat. Het is essentieel om deze apps volledig te verwijderen of uit te schakelen voordat je de grens oversteekt om hoge boetes en inbeslagname van je telefoon te voorkomen

Fietsen en helm

Ik heb het alleen maar gehad over de auto hier. Ik heb geen fiets, omdat ik fietsen in Zwitserland niet ongevaarlijk vind. Er zijn doorgaans niet de fietspaden zoals in Nederland en als je van of naar een dorp gaat met de fiets op een onoverzichtelijke (te) smalle weg met bochten en heuvels, dan vind ik zelf het risico groot om met de fiets te gaan. Je ziet in Zwitserland de meeste fietsers een helm dragen. In Zwitserland bestaat er geen algemene helmplicht voor gewone fietsen of langzame e-bikes (tot 25 km/u) – zelfs niet voor kinderen. Het dragen van een helm is echter wel wettelijk verplicht voor snellere e-bikes (tot 45 km/u)

Heb je vragen, of hulp nodig? Vul het kontakt formulier in