Zwitserland hoort niet bij de EU maar is omringd door landen die wel bij de EU behoren. Vandaar dat Zwitserland zo eigen regels heeft met betrekking tot wonen en verblijven.
Gelukkig behoort Zwwitserland wel tot de Shengen groep en dat maakt dat personenverkeer met EU landen vrij is voor alle landen binnen de Shengen groep. Alle EU landen behalve Ierland en Cyprus zijn onderdeel van Shengen, en tevens de niet EU landen IJsland, Noorwegen, Liechtenstein en Zwitserland.
De informatie hier is bedoeld voor Nederlanders en Belgen en spitst zich toe op personen, en niet goederen want daarvoor gelden andere regels. Op het momen van schrijven is het Decembeer 2025 en het zou kunnen dat er toekomstig iets aan de regelgeving verandert omdat de rechtse politieke partij Zwitserse Volkspartij (SVP/UDC) strengere regels wil voor alle EU burgers. Het referendum daarover werd echter door het Zwitserse volk afgewezen.
Met een Nederlands of Belgisch paspoort of ID kaart mag je maximaal drie maanden in Zwitserland blijven, en je mag ook solliciteren. Werken mag, maar niet langer dan 3 maanden. Als je korter dan 3 maanden werkt is er een meldplicht. Dat geldt ook voor ZZP-ers.
Als je langer in Zwitserland wil blijven dan moet je aan kunnen tonen dat je in je onderhoud kunt voorzien. Je moet over zoveel middelen beschikken dat je geen aanspraak op aanvullende uitkeringen gaat doen (Aanvullende uitkeringen ofwel Ergänzungsleistungen in Zwitserland zijn financiële steun voor ouderen en mensen met een handicap van wie het inkomen en vermogen ontoereikend zijn om in hun basisbehoeften te voorzien. Ze garanderen een bestaansminimum, zijn een wettelijk recht (geen sociale bijstand) en bestaan uit maandelijkse betalingen voor levensonderhoud en bijdragen aan medische kosten en kosten voor mensen met een handicap. Het doel is armoede te voorkomen en een minimale levensstandaard te garanderen.
De duur van Je verblijfsvergunning is variabel, dat is afhankelijk van de duur van je arbeidscontract, en of je een L of B verblijfsvergunning krijgt is dus afhankelijk van je arbeidscontract. Bij een arbeidscontract dat korter dan een jaar geldig is krijg je de L verblijfsvergunning, maar ook als je werkzoekende bent kun je deze vergunning krijgen. Je kunt echter geen aanspraak maken op sociale bijstand. Een andere voorwaarde is dat je een burger moet zijn uit de EU of EFTA.
Je kunt je vergunning verlengen als je nog steeds aan de voorwaarden voldoet.
Grenspendelaars, EU/EFTA-burgers die in een EU/EFTA-land wonen en in Zwitserland werken (hetzij in loondienst, hetzij als zelfstandige). Grenspendelaars keren doorgaans dagelijks of minstens eenmaal per week terug naar hun hoofdverblijfplaats in het buitenland. Als je overweegt om in een grensregio te gaan wonen en in Zwitserland te werken dan zul je de G-Bewilligung nodig hebben. Hieraan zijn een aantal consequenties verbonden. Voor meer informatie over belastingen, verzekeringen etc heb ik de specifieke kennis niet dus vraag even na bij een deskundige
Je partner moet zich inschrijven bij de gemeente. Mits je partner geen werk heeft dan zul jij moeten aantonen dat je in het levensonderhoud van je partner kan voorzien. En je zult dat ook moeten verklaren.
Op je B verblijfsvergunning staat op de achterzijde ‘Berechtet zur Erwerbstätigung in der Schweiz’ mits je je arbeidscontract hebt. Als je je arbeidscontract (nog) niet hebt dan staat daar dus ‘Nicht berechtet zur Erwerbstätigung in der Schweiz’ wat betekent dat je met die verblijfsvergunning niet mag werken.
Om Zwitsers staatsburger te worden, moet je doorgaans minimaal 10 jaar in Zwitserland wonen (met een C-verblijfsvergunning) en goed geïntegreerd zijn. Gehuwden met een Zwitserse partner komen na 5 jaar wonen en 3 jaar huwelijk in aanmerking voor een vereenvoudigde procedure. Het proces vereist inburgering op gemeentelijk, kantonaal en federaal niveau, waarbij strenge eisen gelden voor taal, integratie en financiële onafhankelijkheid.
Wat betekent integratie? :
Het belangrijkste verschil is dat een Zwisers staatsburger (paspoorthouder) volledige politieke rechten heeft en onbeperkte verblijfsrechten, terwijl een C- vergunning een status voor buitenlanders is. Een C-vergunning geeft onbeperkte werk- en woonrechten, maar kan bij langdurig buitenlands verblijf worden ingetrokken.
Met het vestigen van een bedrijf in Zwitserland heb ik geen ervaring… Ik weet alleen dat als je als freelancer / consultant wil en kan werken in Zwitserland , je wel per uur betaals kan worden maar je zult waarschijnlijk een contract aan moeten gaan met een Payroll firma. Deze firma ‘neemt je in dienst’ en fungeert als buffer tussen je opdrachtgever en jijzelf. Je uren declaratie lever je in bij de Payroll firma en je opdrachtgever en bij akkoord wordt je ‘salaris’ betaald via de Payroll firma. Het voordeel voor iedereen is dat je belastingen, sociale premies etc worden afgedragen door de die firma en zij zullen je ook van de loonstroken en de jaaropgaaf voorzien. Zo’n Payroll firma zal een commissie vragen van 2 of 3 procent van jouw verdiensten
Als je je Nederlandse pas wil verlengen dan ga je NIET naar de Zwitserse ambassade in Bern. Dat is helemaal niet nodig.
Je bent vanaf het moment dat je in Zwitserland woont een ‘Niet-ingezetene’ van Nederland. Je kan je Nederlandse paspoort verlengen bij een van de grensgemeenten. Maak een afspraak, zorg voor alle benodigde documenten en houd rekening met een langere verwerkingstijd.
Je moet je huidige pas of ID kaart meenemen, en een uitreksel van het geboorteregister , pasfoto’s en een bewijs van inschrijving van de gemeente waar je woont in Zwitserland. Dit zijn de grensgemeentes waar je terecht kan:
